Architektura systemu: decyzja, która kosztuje najwięcej, gdy zapadnie przypadkiem
Architekturę wybiera się na początku projektu, kiedy wiadomo najmniej. Jeśli wybór jest zły, wychodzi to po roku albo dwóch, gdy firma rośnie, a system przestaje za nią nadążać. Opisuję, jak podejść do tej decyzji, żeby nie płacić za nią później.
Najdroższy błąd, jaki widziałem
Startup zbudował swój produkt jako jeden duży system, monolit. Na start to było szybkie i tanie rozwiązanie. Po około dwóch latach system przestał się skalować, a każda nowa funkcja trwała coraz dłużej. Firma potrzebowała rozwijać się szybciej, niż pozwalała jej technologia.
Przebudowa kosztowała kilkaset tysięcy złotych. Do tego doszedł czas, w którym zespół zamiast rozwijać produkt, przenosił to, co już działało. Większości tego kosztu dało się uniknąć kilkoma decyzjami na początku.
Pytania, które zadaję przed wyborem architektury
- Jak system ma wyglądać za dwa–trzy lata? Nie chodzi o dokładny plan, tylko o skalę: ilu użytkowników, ile lokalizacji, ile integracji.
- Które części będą się zmieniać najczęściej? Te powinny dać się rozwijać i wdrażać niezależnie od reszty.
- Z czym system musi się integrować? Systemy partnerów, urządzenia w terenie, płatności. Każda integracja to miejsce, w którym coś może się zepsuć niezależnie od nas.
- Co musi działać zawsze, a co może chwilę poczekać? Od tego zależy, gdzie potrzebna jest wysoka dostępność, a gdzie wystarczy prostsze rozwiązanie.
- Co można wziąć gotowe? Autoryzacja, powiadomienia czy płatności rzadko wymagają pisania od zera.
Architektura, która rośnie razem z firmą
Z tych odpowiedzi zwykle wynika podział systemu na niezależne usługi z jasno określonymi zadaniami. Każdą można rozwijać, wdrażać i skalować osobno, a nowa funkcja nie wymaga ruszania całego systemu. W takim układzie buduję większość projektów, od zarządzania ruchem miejskim po sieci myjni sterowane z jednej platformy.
To nie znaczy, że pierwsza wersja musi być rozbudowana. Może mieć tylko kilka usług. Ważne, żeby granice między nimi były wyznaczone od początku. Wtedy system rośnie przez dokładanie kolejnych elementów, a nie przez przebudowę.
Co powinna dać dobra decyzja architektoniczna
- dokument z diagramami, który rozumie nie tylko autor,
- uzasadnienie kluczowych wyborów, żeby za rok było wiadomo, dlaczego coś zrobiono tak, a nie inaczej,
- listę ryzyk i plan, co zrobić, gdy się zmaterializują,
- plan wdrożenia podzielony na etapy, z działającym systemem po każdym z nich.